Ο οικισμός Λεΐμονας περήφανος για το άξιο Παρελθόν του

Ενήμερη μεταξύ άλλων και η ΠτΔ  για το πολιτιστικό παρελθόν του Λεΐμονα

Δευτέρα, 10 Μάιος 2021 17:28 | E-MAIL ΕΚΤΥΠΩΣΗ
Ο οικισμός Λεΐμονας περήφανος για το άξιο Παρελθόν του

Του Ιωάννη Σαμαρτζή

"Το τελευταίο χρονικό διάστημα κατά την εκπόνηση λαογραφικής έρευνας στην ευρύτερη περιοχή ευρέθησαν νέες αξιόλογες πληροφορίες για τον οικισμό Λεΐμονα του Δήμου Ευρώτα που τον καθιστούν ως ένα χωριό με πλούσια λαογραφική πολιτιστική και τοπωνυμική ιστορία. Νέα στοιχεία αποκαλύπτουν ότι ο οικισμός ιδρύθηκε στις αρχές του 16ου αιώνα μ.Χ. κατά την αρχή της οθωμανικής περιόδου από αμιγώς ελληνικό πληθυσμό. Αποτελεί έναν εκ των μοναδικών οικισμών που εξ αρχής διατήρησε ελληνικό όνομα. Αριθμεί μισή χιλιετία ύπαρξης.
  Η αρχική ονομασία του οικισμού όπως αναγράφει στο έργο του «Περιήγηση στην Πελοπόννησο» τόμος πρώτος σελίδα 232 ο Άγγλος περιηγητής Ουίλιαμ Ληκ που επισκέφθηκε την περιοχή στις 6 Απριλίου 1805 και ώρα 7:28 π.μ.  είναι «Λειμῶνας». Ο Ληκ περιγράφει μεταξύ άλλων ότι  το χωριό Λειμῶνας απέχει 4 λεπτά από τις εκβολές του Ευρώτα. Οι κατοικίες ήταν καλύβες κατασκευασμένες από λυγαριά και λάσπη ενώ υπήρχε μια ενορία την οποία ο Άγγλος  ερευνητής δεν την κατονόμασε αλλά βάσει της ημερομηνίας πιθανώς να είναι ο Άγιος Δημήτριος, η παλαιότερη ενορία του οικισμού. Ανέφερε πως έλαβε οδηγίες από έναν ντόπιο για το πώς θα πάει στα Τρίνησα.

Η μεταβολή του τοπωνυμίου Λειμῶνας σε Λεΐμονας και έπειτα σε Λεήμονας αποτελεί ένα μείζον κομμάτι της έρευνας καθώς όμοιο περιστατικό δεν έχει ξανασυμβεί σε κανένα άλλο τοπωνύμιο της Ελλάδας. Συγκεκριμένα έχει δοθεί μια ερμηνεία σχετικά με την μεταγραφή του τοπωνυμίου που είχε ως συνέπεια την εσφαλμένη ταύτιση του  οικισμού με την ενορία του Αγίου Παντελεήμονα. Βάσει των αρχείων του Ιωάννη Καποδίστρια κατά την δημιουργία συστήματος διοίκησης του ελληνικού κράτους το τοπωνύμιο αναγραφόταν σε οθωμανικούς και ενετικούς καταλόγους λατινιστί ως Leimonas. Έτσι, έχει αποδοθεί επισήμως ως Λεΐμονας στα κρατικά έγγραφα αντί για Λειμώνας. Η σημερινή γραφή του οικισμού με «η» οφείλεται αύθις σε μεταγραφικό σφάλμα που προέκυψε με την καταστροφή των αρχείων του χωριού την δεκαετία του 1940  πιθανώς από τους Γερμανούς ή τους Ιταλούς. Εφόσον δεν υπήρχε κάποιο έγγραφο που να υποδεικνύει την γραφή του οικισμού εσφαλμένα ταυτίστηκε με την ενορία Άγιος Παντελεήμων που δημιουργήθηκε μόλις το 1890-1900.  Η σημερινή γραφή δεν αναγράφεται σε κανένα αποδεικτικό έγγραφό ενώ τα φύλλα εφημερίδος της κυβερνήσεως υπ αριθμόν 261 και 156 των ετών 1912 και 1928 αντίστοιχα όπως και το βιβλίο γεννήσεων θανάτων της ενορίας του Αγίου Δημητρίου αναγράφουν το χωριό ως Λεϊμονα. Η ορθή γραφή του είναι Λεϊμονας.

Ορισμένοι ντόπιοι τηρώντας το λακωνικό τοπικό ιδίωμα προφέρουν την λέξη ανεβάζοντας τον τόνο (δηλαδή Λέημονας). Συνεπώς, ο οικισμός αναγνωρίζεται σύμφωνα με το δελτίο οικισμού του στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών ως Λέιμονας, Λεΐμονας και Λεήμονας.

Επίσης, ο Λεήμονας και η γύρω περιοχή διαθέτει ένα ιδιαίτερα έφορο έδαφος. Είναι γνωστό ότι πλησίον του οικισμού βρίσκονται οι εκβολές του ποταμού Ευρώτα. Εκτός από τις εκβολές του ποταμού έχουμε πηγές ότι κατά την αρχαιότητα η ευρύτερη περιοχή δεν υπήρχε ως πεδιάδα αλλά ήταν καλυμμένη με νερό. Με την σταδιακή υποχώρηση των υδάτων ανά τους αιώνες προκλήθηκε μια γόνιμη αγροτική έκταση. Εξ ου το αρχικό όνομα του οικισμού Λειμώνας που αποδίδεται ως απέραντη καλλιεργήσιμη έκταση. Αξίζει να αναφέρουμε ότι η περιοχή φημιζόταν για τις θεραπευτικές ιδιότητες του χώματός της αφού παλαιότερα πραγματοποιούντο πηλοθεραπευτήρια.

Το χαμηλό υψόμετρο του οικισμού αποτελεί αίτια πλημμύρας κατά την διάρκεια έντονων καιρικών φαινομένων ακόμα και τον 21ο αιώνα (λ.χ. η καταστροφική πλημμύρα του Σεπτεμβρίου 2016).  Εκτός από το αγροτικό ενδιαφέρον στην περιοχή υπήρχε έντονη κτηνοτροφική δραστηριότητα. Πηγές αναγράφουν ότι οι κάτοικοι εγκατέλειπαν τον οικισμό κατά τους θερινούς μήνες ώστε να εγκατασταθούν στην Κυνουρία και στον Πάρνωνα για κτηνοτροφικούς λόγους.

Εν κατακλείδι ο Λεήμονας αποτελεί παράδειγμα για το πλήθος πληροφοριών που δύνανται να ληφθούν από μια έρευνα οι οποίες μέχρι πρότινος ήσαν άγνωστες. Προσπάθειες πραγματοποιούνται ώστε να αποκατασταθεί η πολιτιστική ταυτότητα του οικισμού και το χωριό να αποκτήσει την χαμένη του αίγλη με την σωστή αναγραφή (από Λεήμονας σε Λεΐμονας) ώστε να μνημονεύεται διαρκώς το πλούσιο παρελθόν του χωριού.

Ένα οικισμός που δεν ήταν ιδιαίτερα γνωστός κατάφερε να γίνει το επίκεντρο λαογραφικών, τοπογραφικών και ιστορικών ερευνών. Ο Λεήμονας και οι κάτοικοί του περήφανοι ξανά!"

ΔΕΙΤΕ ΤΑ ΟΛΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ
του Ανδρέα Πετρουλάκη
Το κλίκ της ημέρας
του Ανδρέα Πετρουλάκη
oncologists.gr

Πρόσφατα Νέα

Linardi Anastasia
Spartaland