«Άοπλος» εν μέσω της επετείου των 2.500 ετών από τη μάχη των Θερμοπυλών…

Τρίτη, 15 Σεπτέμβριος 2020 19:16 | E-MAIL ΕΚΤΥΠΩΣΗ

Γράφει ο Νίκος Ι. Καρμοίρης

Ήταν Μάρτιος του 2015 όταν άγνωστοι βανδάλισαν το άγαλμα του Σπαρτιάτη πολεμιστή που βρίσκεται στην Πλατεία Βασιλέως Γεωργίου (κεντρική πλατεία Σπάρτης), ακριβώς απέναντι από το Δημαρχιακό Μέγαρο, αφαιρώντας του το ξίφος από το χέρι. Έκτοτε έχουν περάσει πεντέμισι χρόνια (και δύο δημοτικές αρχές) και το άγαλμα στο πιο κεντρικό σημείο της πόλης εξακολουθεί να παραμένει ακρωτηριασμένο. 

Στο διάστημα αυτό έχουν κατά καιρούς υπάρξει αρκετές παρεμβάσεις στον τοπικό Τύπο, τόσο μέσω δημοσιευμάτων λακωνικών ΜΜΕ, όσο και μέσω άρθρων πολιτών/δημοτών, που έχουν θίξει και αναδείξει το πρόβλημα, υπενθυμίζοντάς το ανά τακτά χρονικά διαστήματα στους Άρχοντες της πόλης. Πρόσφατα (26/5), μάλιστα, ο «αφοπλισμός» του Σπαρτιάτη πολεμιστή, έφτασε και ως το ελληνικό Κοινοβούλιο, ύστερα από ερώτημα που κατέθεσε προς τους υπουργούς Πολιτισμού και Εσωτερικών ο πρόεδρος του κόμματος «Ελληνική Λύση» κ. Κυριάκος Βελόπουλος.

Το θέμα του ξίφους έχει απασχολήσει και το Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης. Ενδεικτικά, κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης της 5ης-7-2017 ο τότε δημοτικός σύμβουλος της μείζονος αντιπολίτευσης (παράταξη Αργειτάκου), κ. Χρήστος Κανακάκος σε σχετική παρέμβασή του ανέφερε: «κύριε Δήμαρχε, υπάρχει αρκετός καιρός που στο άγαλμα του αρχαίου Σπαρτιάτη στρατιώτη έχει καταστραφεί ο καρπός του χεριού…». Στην απάντησή που έδωσε ο τότε Δήμαρχος κ. Βαγγέλης Βαλιώτης σημείωσε (σε ελεύθερη απόδοση) πως «παρεμβάσεις στο άγαλμα μπορεί να κάνει μόνο ο γλύπτης που το φιλοτέχνησε. Ο γλύπτης έχει πεθάνει και βρήκαμε το βοηθό του. Έδωσα εντολή να διορθώσει το πρόβλημα με το σπαθί. Το έχει φτιάξει και στοιχίζει περίπου 2.500€. Όμως για να μπορέσουμε να το τοποθετήσουμε χρειάζεται να “περάσει” από αρχιτεκτονική κ.ά. επιτροπές. Είναι μια χρονοβόρα διαδικασία». Το αξιοπερίεργο είναι πως σήμερα, που ο κ. Κανακάκος διατελεί Αντιδήμαρχος (παράταξη Δούκα) φαίνεται πως έχει λησμονήσει το θέμα του ξίφους, παρόλο που κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης για την ψήφιση του προϋπολογισμού του 2020 (30/12/2019) φρόντισε να του το υπενθυμίσει συνάδελφός του από την πτέρυγα της μείζονος αντιπολίτευσης! 

Στους μήνες που ακολούθησαν έως και σήμερα, έχουν συζητηθεί κάμποσες αναμορφώσεις προϋπολογισμού, ωστόσο η δημοτική Αρχή δεν έχει φροντίσει να συμπεριλάβει σε κάποια από αυτές το απαιτούμενο κονδύλι, ούτε να κινήσει τις προβλεπόμενες από το νόμο διαδικασίες για την αποκατάσταση της ζημιάς του αγάλματος. Το παράδοξο της υπόθεσης είναι πως η νέα δημοτική Αρχή, που άμα τη αναλήψει των καθηκόντων της επένδυσε επικοινωνιακά στην επέτειο των 2.500 ετών από τη μάχη των Θερμοπυλών, δεν ενδιαφέρθηκε για την αποκατάσταση του αγάλματος του Σπαρτιάτη πολεμιστή -που στην τοπική αρθρογραφία αναφέρεται πλέον και ως «Θερμοπυλομάχος»-, εστιάζοντας μονάχα στην παραγωγή και υλοποίηση πολιτιστικών και αθλητικών διοργανώσεων.

Θα ήταν άκομψο να σταθεί κανείς επικριτικά στον τρόπο που η δημοτική Αρχή επέλεξε να εορτάσει την σπουδαία επέτειο, όχι διότι δεν υπήρξαν αστοχίες ή ήταν όλα καλώς καμωμένα, αλλά γιατί το επιτελείο του κ. Δήμαρχου, σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο σκηνικό λόγω της πανδημίας, κλήθηκε να σχεδιάσει, να επανασχεδιάσει και να τροποποιήσει πολλάκις το πλάνο των προγραμματιζόμενων εκδηλώσεων, μην καταφέρνοντας εν τέλει να αποδώσει στην τοπική Κοινωνία το σύνολο των εκδηλώσεων που επιθυμούσε και στους αρχαίους προγόνους τις τιμές που οραματίστηκε. 

Εκείνο, ωστόσο, που προβληματίζει είναι η νοοτροπία και η λογική με την οποία οι τοπικοί Άρχοντες σχεδιάζουν την προβολή της πόλης, κυρίως επί τη ευκαιρία σημαντικών επετείων ή μεγάλων διοργανώσεων. Ενδεικτικό αυτής της λανθάνουσας αντίληψης αποτελεί το πρόσφατο παράδειγμα της σημερινής Διοίκησης του Δήμου, η οποία προτίμησε να ξοδέψει 6.200€ (βλ. σχετικά στη «Διαύγεια», ΑΔΑ: 9ΝΠΡΟΚΦΜ-Ο05) για εφήμερα, αμφιβόλου αισθητικής «αγάλματα» από διογκωμένη πολυστερίνη (πλαστικό EPS) τοποθετημένα σε βάσεις από φελιζόλ(;) καλυμμένες με λινάτσα(!), από το να δαπανήσει (και) το απαιτούμενο ποσό για την επισκευή του αγάλματος της πλατείας. Προκαλεί απορία, λοιπόν, πως, ενώ με τόσο πείσμα και προσήλωση ο Δήμαρχος κ. Δούκας θέλησε να διεκδικήσει και να προγραμματίσει μια σειρά -πρόσκαιρων μεν, αναγκαίων δε- δράσεων, δεν έδωσε την απαιτούμενη προσοχή στη βελτίωση του ιδίου του προϊόντος της Σπάρτης, μέρος της οποίας αποτελεί και το εν λόγω άγαλμα, που έμεινε «άοπλο» σε μια περίοδο που η προβολή των 2.500 χρόνων από τη μάχη των Θερμοπυλών αποτέλεσε το πιο πολυδιαφημισμένο εγχείρημα της δημοτικής Αρχής.   

Το φαινόμενο, όμως, της κοντόφθαλμης σκέψης και της εφήμερης νοοτροπίας που χαρακτηρίζει τους δημοτικούς Άρχοντες δεν είναι τωρινό. Αδυνατώ να θυμηθώ περιπτώσεις τα τελευταία 10-15 χρόνια που οι διοικούντες την πόλη, με την αφορμή (ή μη) κάποιου σπουδαίου γεγονότος, δημιούργησαν ή επεξεργάστηκαν ένα σχέδιο βασισμένο στην πολιτισμική μας κληρονομιά, το οποίο -πέραν των τετριμμένων εκδηλώσεων- θα επέφερε και μακροπρόθεσμα οφέλη στην πόλη, με παρεμβάσεις στον αστικό ιστό και την Κοινωνία που θα είχαν κι αντίκτυπο στον μελλοντικό επισκέπτη (ερευνητικά προγράμματα, ανέγερση αγαλμάτων, παραγωγή ντοκιμαντέρ, εκδόσεις, θεματικά πάρκα/μουσεία κ.τ.λ.), δείχνοντας σαν να αγωνιούσαν και να αγωνιούν περισσότερο για την προβολή κι διόγκωση του ονόματος της Σπάρτης σε επίπεδο μάρκετινγκ, παρά για τη σταδιακή και ουσιαστική βελτίωση του ίδιου του πολιτισμικού μας προϊόντος.

Όμως, ακόμα και την αρτιότερη, σε σκέψη και πράξη, δημοτική Αρχή να ευτυχίσει να έχει μία πόλη, αυτό από μόνο του δεν αρκεί, αν δεν διαθέτει και πολίτες με την ανάλογη παιδεία, που να είναι ικανοί να αντιλαμβάνονται και να στέκονται στο ύψος των περιστάσεων, με σεβασμό απέναντι στην πόλη και το παρελθόν τους. Γιατί μπορεί οι Άρχοντες -εδώ και χρόνια- να λησμόνησαν να επιδιορθώσουν το άγαλμα, αλλά στον βανδαλισμό του γλυπτού προχώρησαν κάποιοι απαίδευτοι κι άμουσοι πολίτες, λεηλατώντας την ιστορία και τους συμβολισμούς της, γεγονός που εν συνόλω μας κάνει να φαντάζουμε καυχώμενες καρικατούρες-απόγονοι ένδοξων προγόνων, ανίκανοι να διαχειριστούμε το βάρος της περιουσίας που μας κληροδότησαν… 

Αντί επιλόγου: Κατά καιρούς, σε διάφορες διαδικτυακές συζητήσεις συνάντησα την άποψη «μα, είναι δυνατόν στην πλατεία της ένδοξης Σπάρτης, να έχει τοποθετηθεί άγαλμα με έναν γονατισμένο, σχεδόν ξέψυχο και νικημένο, πολεμιστή;». Αυτό ακριβώς, όμως, είναι το μεγαλείο της αρχαίας Σπάρτης, που την έκανε περίφημη και πασίγνωστη παγκοσμίως εις το διηνεκές. Όχι, δηλαδή, μόνον η ανδρεία και η ικανότητα στη μάχη, αλλά και η πειθαρχία κι ο σεβασμός που επεδείκνυαν οι αρχαίοι Σπαρτιάτες «τοις κείνων ρήμασι πειθόμενοι», οι οποίοι δεν εγκατέλειπαν το πεδίο της μάχης και δεν υπήρξαν ριψάσπιδες· φιλοσοφία και στάση ζωής κι ύπαρξης που εκφράστηκε ως πρόσταγμα με την φράση-προτροπή «ή ταν ή επί τας». Μη λησμονούμε άλλωστε, πως οι Σπαρτιάτες γιγάντωσαν τη φήμη τους όχι ύστερα από κάποια σπουδαία επικράτηση, αλλά μαχόμενοι μέχρι τέλους και ηττώμενοι από τις στρατιές του Ξέρξη το 480 π.Χ.

Αυτό ακριβώς συμβολίζει το συγκεκριμένο άγαλμα κι αυτό αναπαριστά. Τον Σπαρτιάτη πολεμιστή, γυμνό (δηλαδή παντελώς έκθετο απέναντι στον εχθρό, τη φθορά, τον θάνατο) να στέκει και να αντιστέκεται αρνούμενος να νικηθεί, λίγο πριν πέσει, κρατώντας πεισματικά την ασπίδα όρθια στα αριστερά και το σπαθί προτεταμένο στα δεξιά. Αυτή είναι η στιγμή της θέωσής του, του μεγαλείου του. Κι αυτό ακριβώς περιγράφεται και με τους στίχους του Τυρταίου που έχουν τοποθετηθεί στο βάθρο του γλυπτού: «Τι τιμή στο παλικάρι όταν πρώτο στη φωτιά σκοτωθεί για την πατρίδα με τη σπάθα στη δεξιά».
Τί ειρωνεία, σήμερα, αυτή η επιγραφή!

ΔΕΙΤΕ ΤΑ ΟΛΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΑΡΘΡΑ
του ΚΥΡ
Το κλίκ της ημέρας
του ΚΥΡ
oncologists.gr

Πρόσφατα Νέα

Σπανός Γεώργιος