Ψηφιακές σφεντόνες στα χέρια των νέων

Τετάρτη, 24 Ιούνιος 2020 20:22 | E-MAIL ΕΚΤΥΠΩΣΗ

του Νίκου Κωνσταντάρα

Η ταπείνωση του ισχυρότερου ανθρώπου της εποχής από ανώνυμο πλήθος νεαρών χρηστών κοινωνικών δικτύων είναι νέο κεφάλαιο στην ιστορία των νέων μέσων επικοινωνίας. Η προεκλογική ομιλία του Ντόναλντ Τραμπ μπροστά σε 6.200 οπαδούς σε ένα κλειστό γήπεδο που χωράει 19.000, διέψευσε με τον πιο αμείλικτο τρόπο τους κομπασμούς του νάρκισσου προέδρου και του επιτελείου του ότι το πλήθος στην Τάλσα της Οκλαχόμα θα ήταν πρωτοφανούς μεγέθους. 

Η ιστορία έχει την όμορφη απλότητα μιας παραβολής – ο Γολιάθ της εποχής πέφτει θύμα αμέτρητων, μικροσκοπικών Δαβίδ. Αυτό είναι το άμεσο μήνυμα, το οποίο θα αναλυθεί σε βάθος ώστε να φανεί πόσο μεγάλο ρόλο έπαιξαν στην πραγματικότητα οι νέοι που –χρησιμοποιώντας πλαστά προσωπικά στοιχεία– πλημμύρισαν το επιτελείο της εκλογικής εκστρατείας του Τραμπ με αιτήσεις για εισιτήρια για τη συγκέντρωση. Η υπόθεση, όμως, δείχνει και κάτι ακόμη πιο σημαντικό, πιο «οικουμενικό» – την ευχέρεια των νέων να χρησιμοποιούν τα τηλέφωνά τους όχι μόνο για συντροφιά, επικοινωνία, ψυχαγωγία και ενημέρωση, αλλά και ως όπλα. Σφεντόνες που οι βολές τους φθάνουν παντού.

Πολλή κουβέντα γίνεται για το ότι τα παιδιά σήμερα απομακρύνονται από τα βιβλία, για το ότι οι έφηβοι Έλληνες συνεχώς «πατώνουν» (και) στην κατανόηση κειμένου στον διεθνή διαγωνισμό PISA του ΟΟΣΑ. Το ζήτημα αναθερμάνθηκε την προηγούμενη εβδομάδα με το θέμα της Έκθεσης στις Πανελλαδικές Εξετάσεις. Οπότε τίθεται το θέμα βιβλίου και ανάγνωσης, ακολουθούν αναλύσεις, συζητήσεις και οδυρμοί για το πως οι νέοι σήμερα δεν ενδιαφέρονται για αυτά που ενθουσίαζαν τους γονείς τους. Φαντάζομαι ότι αυτή η κουβέντα συντηρείται απ’ όταν κάποιος προπετής νέος της Μεσοποταμίας προτίμησε να γράψει πάνω σε σελίδες παπύρου (που εφηύραν οι Αιγύπτιοι πριν από περίπου 4.500 χρόνια) παρά στα δύσχρηστα πήλινα «μπισκότα» με τη σφηνοειδή γραφή που υπήρχαν ήδη για περίπου 500 χρόνια. Όπως μάθαμε έκτοτε, το αντικείμενο στο οποίο γράφουμε παίζει τεράστιο ρόλο στη διασπορά του, στη διείσδυσή του στην κοινωνία. Εξίσου σημαντικό είναι το τι γράφεται, από ποιους και γιατί. Όταν σπάει το μονοπώλιο της ανάγνωσης και της παραγωγής κειμένων έπεται επανάσταση. Η εφεύρεση της τυπογραφίας και η ευρεία διασπορά κειμένων επέτρεψαν την επικράτηση των μεταρρυθμιστικών ιδεών του Λούθηρου, αλλάζοντας την ιστορία της χριστιανοσύνης και της Ευρώπης.

Μένει να δούμε πώς η επικράτηση της ψηφιακής τεχνολογίας θα αλλάξει τις κοινωνίες μας. Όχι μόνο την επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων αλλά και τον ίδιο τον άνθρωπο. Δεν χρειάζονται ειδικές μελέτες για να διαπιστώσει κανείς ότι οι νέοι –από πολύ μικρή ηλικία– έχουν άλλη σχέση με την τεχνολογία απ’ ό,τι οι μεγαλύτεροι. Οι κινήσεις τους είναι τόσο γρήγορες, οι αναζητήσεις τους για λύσεις σε προβλήματα ή για εξοικείωση με ό,τι καινούργιο, είναι τόσο ενστικτώδεις, που είναι σαν να μιλούν μια γλώσσα που ήδη γνωρίζουν. Οι βάσεις της επαφής με το μηχάνημα είναι ήδη μέσα τους· όσο εξελίσσεται η τεχνολογία, εξελίσσονται κι αυτοί. Πιστεύω ότι αυτός είναι και ένας από τους λόγους που παντού οι νέοι μαθαίνουν τόσο καλά αγγλικά – είναι σε συνεχή τριβή με όρους και με περιεχόμενο σχεδιασμένο να είναι κατανοητό από τον μεγαλύτερο πιθανό αριθμό ανθρώπων. Η «Κοινή» της εποχής μας είναι τα αγγλικά και οι βασικές αρχές της ψηφιακής επικοινωνίας. \

Ίσως να μην έπαιξαν οι νέοι χρήστες των κοινωνικών δικτύων τον μεγαλύτερο ρόλο στο προεκλογικό Βατερλώ του Τραμπ. Σημαντικοί παράγοντες ήταν και η πτωτική δημοτικότητα του προέδρου, οι διαμαρτυρίες εναντίον του ρατσισμού και της αστυνομικής βίας και ο φόβος της πανδημίας. (Ειρωνεία θα είναι να μην κατηγορηθεί ο Τραμπ για την ανεύθυνη απόφασή του να συγκεντρώσει χιλιάδες οπαδούς σε κλειστό χώρο, μόνο και μόνο επειδή η αίθουσα παρέμεινε σχετικώς άδεια.) Φαίνεται, όμως, ότι οι περισσότεροι που προκάλεσαν τον ενθουσιασμό του Τραμπ για «ένα εκατομμύριο» οπαδούς στην Τάλσα ήταν νέοι χρήστες των δικτύων TikTok, Twitter, Instagram και Facebook. Πολλοί απ’ αυτούς ήξεραν πώς να διαχειριστούν το σύστημα, διαμορφώνοντας τα μηνύματά τους με τρόπο που θα εμφανίζονται μπροστά από άλλες αναρτήσεις, προωθώντας αγαπημένους καλλιτέχνες, εκστρατείες και εαυτούς. Είτε αυτοί ευθύνονται για την άδεια αίθουσα, είτε όχι, ο Τραμπ και οι επιτελείς του εκτέθηκαν από τις θριαμβολογίες τους για τον αριθμό κρατήσεων. Αυτή είναι μια αναμφισβήτητη ήττα. Όπως και το γεγονός ότι ο ηλεκτρονικός κατάλογος των πιστών οπαδών του Τραμπ «μαγαρίστηκε» από τον μεγάλο αριθμό ψευδών στοιχείων.

Ωραία και ενθαρρυντική είναι η νίκη των νέων, όπως και η εξοικείωσή τους με την τεχνολογία της εποχής. Αυτό που ίσως πρέπει να μάθουν –εκτός από την κατανόηση και τη σωστή αξιολόγηση όσων βλέπουν στις οθόνες τους– είναι να γνωρίζουν ποιοι ελέγχουν το μέσο που χρησιμοποιούν και πως τα δικά τους στοιχεία, το δικό τους υλικό, ο δικός τους ενθουσιασμός και μαχητικότητα μπορεί να χρησιμοποιηθούν εναντίον τους. Αυτά τα έμαθαν μερικοί απ’ αυτούς που ακόμη διαβάζουν βιβλία. Ας το μεταδώσουν στους νέους με τρόπο κατανοητό και δυναμικό.Ψηφιακές σφεντόνες στα χέρια των νέων

ΔΕΙΤΕ ΤΑ ΟΛΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΑΡΘΡΑ
του Ηλία Μακρή
Το κλίκ της ημέρας
του Ηλία Μακρή
oncologists.gr

Πρόσφατα Νέα