Ο Ντοστογιέφσκι και οι μικρές αναγνώστριες της 10ετίας του 30...

Τετάρτη, 05 Δεκέμβριος 2018 19:52 | | E-MAIL ΕΚΤΥΠΩΣΗ

Πριν από μερικά χρόνια, η κόρη μας συνόδευσε τον άντρα της, σε κάποια απομονωμένα νησιά της Αυστραλίας. Η αποστολή του είναι να φέρει τον πολιτισμό και την Ανάπτυξη μέσω προγραμμάτων του ΔΝΤ, σε κατοίκους παραμελημένων περιοχών της γης, τις οποίες επισκέπτονται προσωπικώς. Οι κάτοικοι αυτοί, δεν έχουν δρόμους, γιατρούς, φάρμακα. Δεν έχουν ακόμη νερό, φως και τουαλέτες στα σπίτια τους. Είναι πολλά χρόνια πίσω από εμάς, αυτοί οι κάτοικοι μπαμπά, μου έλεγε. Όπως είσασταν εσείς παλιά στο χωριό, όπως μας έλεγες.
Και πράγματι θυμήθηκα, την 10ετία των 30, το χωριό μου την Τρύπη, όπου γεννήθηκα, δεν είχαμε τίποτα σχεδόν απ’ αυτά. Μόνο το νερό, από 100 μέτρα μακριά, ήλθε έξω απ’ την εξώπορτά μας. Φαγητό είχαμε, γιατί καλύπταμε πολλές ανάγκες, με τις δικές μας παραγωγές. Μόνον την περίοδο της κατοχής, πεινάσαμε και κινδυνεύσαμε. Για φως είχαμε το λυχνάρι, όσο για τουαλέτα τίποτε, στα χωράφια πηγαίναμε, ούτε χαρτί να σκουπιστούμε. Το καλοκαίρι βολευόμαστε με φύλλα συκιάς, μουριάς ή κληματόφυλλα. Εφημερίδες και περιοδικά δεν κυκλοφορούσαν τότε. Το χαρτί τουαλέτας κυκλοφόρησε πολύ αργότερα.
Ήτανε η εποχή που τα τρία κορίτσια της οικογένειας, οι αδελφές μας, είχανε μεγαλώσει κάπως και ο παππούς Αντρέας, όσο ζούσε στο άλλο σπίτι, με τον μεγάλον μας αδελφό Αντρέα, ανησυχούσαν ότι δεν είχαν κάτι στο σπίτι τους να διαβάσουν, μετά το δημοτικό, αφού δεν προχώρησαν, πιο πέρα, στα γράμματα. Αποφάσισαν λοιπόν, ότι κάποια βιβλία απ’ το ράφι του παππού, πρέπει να πάνε στο απέναντι σπίτι, να διαβάζουν και ο πατέρας και η μητέρα. Ρώτησε ο μικρός Αντρέας τον μεγάλο ψηλαφώντας τα βιβλία στο ράφι. Να πάω παππού την πάπισσα Ιωάννα του Ροϊδη απέναντι;
«Όχι Αντρέα» απάντησε ο παππούς, «τα κορίτσια είναι μικρά. Ούτε εσύ πρέπει να το διαβάσεις αυτό ακόμα. Να τους πας σοβαρά βιβλία, όπως τον Ηλίθιο του Ντοστογιέφσκι και τους Αθλίους του Βίκτορος Ουγκώ». «Μα αυτά είναι μεγάλα βιβλία»; «Να τα πας εκεί, να τα βλέπουνε να συνηθίσουμε κάποτε να διαβάζουν, αυτά τα αριστουργήματα της λογοτεχνίας, πρόσθεσε ο παππούς, όπως μας διηγήθηκε ο Αντρέας αργότερα, σε εμάς τους μικρότερους.
Τα πήρε τα δύο μεγάλα βιβλία, απ’ το ράφι του παππού ο έφηβος τότε Αντρέας και τα έφερε στο άλλο σπίτι και τ’ ακούμπησε κάπου στο χειμωνιάτικο, λέγοντας της γιαγιάς «να τα διαβάζουν οι μεγάλοι του σπιτιού, είναι εντολή του παππού». «Προφταίνουν παιδάκι μου; αυτοί λείπουν όλη μέρα στις δουλειές. Δεν είναι όπως εσείς, που έχετε χρόνο, αποκείθε στο μπιρμπίλι».
Παρ’ όλα αυτά, όταν οι γονείς μας κι εμείς οι μικροί, πέφταμε για ύπνο, τα τρία κορίτσια, μόνα τους πια στο τζάκι, έβαζαν κάτω τον ηλίθιο, μεγάλο βιβλίο, και του έβγαζαν το λάδι όπως λένε, πρώτη φορά το έβλεπαν και το ξεφύλλιζαν, τα βράδια, διαβάζοντας και καμιά παράγραφο εντυπωσιακή. Ένα βράδυ, οι δύο μεγάλες Ελένη και Ευτυχία, ξεφύλλιζαν το βιβλίο και η μικρή Σμαράγδω, βάσταζε το λυχνάρι από ψηλά να βλέπουν οι άλλες. Ξαφνικά φταρνίστηκε και το βιβλίο λαδώθηκε από το λυχνάρι σε κάποιες σελίδες. Χωρίς καθυστέρηση, έκοψαν τα λαδωμένα φύλλα, τα έκρυψαν κάπου, έκλεισαν το βιβλίο κι έπεσαν για ύπνο, ούτε γάτα ούτε η ζημιά, ενόμιζαν!
Το πρωί, τα λαδωμένα αυτά φύλλα, χρησιμοποιήθηκαν από τις ίδιες, σαν χαρτιά τουαλέτας, γιατί χαρτιά δεν υπήρχαν και τα φύλλα απ’ τα δέντρα, είχαν πέσει στο έδαφος. Με τα πολλά το πήραμε χαμπάρι κι εμείς τ’ αγόρια και κόβαμε κρυφά, δήθεν λαδωμένα φύλλα απ’ τον ηλίθιο, για την ανάγκη μας. Όπως θα καταλάβατε, φίλοι μου αναγνώστες, εμείς στο Δημητρακοπουλέικο κορίτσια κι αγόρια μεγαλώσαμε με Ντοστογιέφσκι. Δεν κράτησε και πολύ αυτό, γιατί ο πατέρας μας, έγινε πρόεδρος του χωριού αργότερα και πήγαινε συχνά στη Σπάρτη, μας έφερνε και καμιά καραμέλα, τις πρώτες που εγώ δοκίμασα και πολλά χαρτιά από εφημερίδα και περιοδικά και έμειναν, ο Ντοστογιέφσκι με τον ηλίθιό του ήσυχοι και άθικτοι πλέον, αλλά κουτσουρεμένοι. Τους Αθλίους του Ουγκώ, δεν τους πειράξαμε, που εγώ αργότερα τους διάβασα και ότι άλλο βιβλίο υπήρχε στο άλλο σπίτι.
Έτυχε ο Αντρέας, λάτρης του διαβάσματος και κυρίως έργων του πολύπαθου και πολυγραφότατου Ντοστογιέφσκι, να περάσει από το χωράφι εκείνο, που ήτανε σκόρπια τα λερωμένα και λαδωμένα φύλλα του βιβλίου και εξεμάνει. Μας κάλεσε πάνω στο χαγιάτι και μας κατσάδιασε, λέγοντάς μας, ότι ποτέ δεν καταστρέφουμε έτσι ένα βιβλίο. Αυτός που το έγραψε δούλεψε και κουράστηκε πολλά χρόνια. Δούλεψαν συντάκτης και τυπογράφοι και πολλοί άλλοι ακόμα, ώσπου να φθάσει στο ράφι μας. Ότι είναι ιεροσυλία η καταστροφή ενός βιβλίου.
Τα κορίτσια συνεσταλμένα δικαιολογήθηκαν ότι εκεί που τους άρεσε κάθε βράδυ να το ξεφυλλίζουν και να το διαβάζουν με λυχνάρι, έπεσε λάδι σε κάποια φύλλα, κι έτσι ξεκίνησε η διαδικασία της καταστροφής. Ο Αντρέας χάρηκε που τα κορίτσια είχαν τουλάχιστον κάποιες πνευματικές επαφές με τον συγγραφέα, ξεφυλλίζοντας έστω αλλά και διαβάζοντας το βιβλίο του. Δεν του άρεσε βέβαια, το ότι έκοψαν τα φύλλα και τα χρησιμοποίησαν εκεί που δεν έπρεπε, κάνοντας επαφή με ιερά γραπτά μεγάλου δημιουργού και ζήτησε συγνώμη για τη λεκτική απρέπεια ποιητική αδεία.
Αυτό ήτανε η αφορμή, την 10ετία αυτή του 30 να φτιάξουν μια τουαλέτα κάτω στην αυλή, με νερό και χαρτιά και σταμάτησε το προηγούμενο καθεστώς της εξοχής. Φίλοι μου αναγνώστες, πολύ αργότερα, οι τουαλέτες τοποθετήθηκαν μέσα στο σπίτι.
Να προσθέσω ότι εκείνη την 10ετία του 30, η μεγάλη μας αδελφή Ελένη, φοίτησε στη Σχολή Κοπτικής-Ραπτικής Ο.Ρ.Ε. Τρέφαμε μεταξοσκώληκες και τα κουκούλια πηγαίναμε στην Καλαμάτα. Παίρναμε υφάσματα και η αδελφή μας έφτιαχνε και κουστουμάκια, για μας, τους μικρούς, από μετάξι. Τις Κυριακές και γιορτές τα φοράγαμε και κάναμε τις βόλτες μας στο καινούργιο δρόμο που γινότανε μετά το 1936 προς Κρυφονέρι και μέσω Λαγκάδας προς Καλαμάτα. Μ’ αυτά τα ολίγα γραπτά μου, ολοκληρώθηκε η προπολεμική μου ανάμνηση των παιδικών μου χρόνων. Για την 10ετία του 40, θα προσπαθήσω Φίλοι μου, να διατηρήσω την τότε παιδική μου αφέλεια, παρ’ ότι ακόμα στο ίδιο μας το χωριό, είμασταν χωρισμένοι στα δυο. Τους πολλούς απανωχωρήτες (Βαλένθια) και τους λίγους κατωχωρήτες (Κολωνάκι). Κάθε γειτονιά είχε τα δικά της γεγονότα, όπως κάθε χωριό έχει τα δικά του γεγονότα και αναμνήσεις, την περίοδο της κατοχής και του εμφυλίου.

ΔΕΙΤΕ ΤΑ ΟΛΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΑΡΘΡΑ
του Ανδρέα Πετρουλάκη
Το κλίκ της ημέρας
του Ανδρέα Πετρουλάκη
oncologists.gr

Πρόσφατα Νέα

Η ΔΙΚΗ ΣΑΣ ΕΙΔΗΣΗ

Στείλτε μας τα δικά σας νέα, φωτογραφίες, σχόλια, σκέψεις, παρατηρήσεις και δείτε τα δημοσιευμένα στο lakonikos.gr και στην ημερήσια εφημερίδα ΛΑΚΩΝΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ
Διεύθυνση e-mail(*)
Μη έγκυρη διεύθυνση e-mail

Περιγραφή(*)
Συμπληρώστε μια περιγραφή για την είδηση σας

Φωτογραφία

Κωδικός Ασφαλείας(*)
Κωδικός Ασφαλείας
Ο κωδικός ασφαλείας είναι λάθος